Nieuwe Hygiënecode Boerderijzuivelbereiding

Per 1 mei 2026 treedt de vernieuwde Hygiënecode Boerderijzuivelbereiding officieel in werking. Vanaf die datum houdt het COKZ toezicht op basis van deze nieuwe code. De huidige Hygiënecode komt dan te vervallen.

De Hygiënecode helpt boerderijzuivelbereiders aantoonbaar te voldoen aan de Europese voedselveiligheidswetgeving. Werken met de Hygiënecode is niet verplicht – producenten kunnen ook kiezen voor een eigen HACCP-systeem – maar de code biedt een praktische en sectorspecifieke leidraad voor veilig werken in de dagelijkse praktijk.

Belangrijkste vernieuwingen

De nieuwe Hygiënecode bevat diverse belangrijke aanpassingen:

• Een uitgebreidere reikwijdte, met onder meer aandacht voor kaas uit gethermiseerde melk, Syrische kaas, vloeibare rauwmelkse zuivelproducten, verkoop van rauwe melk via een melktap en aanvullende diersoorten zoals paarden, kamelen en ezels.
• Aangepaste eisen voor microbiologisch onderzoek, met nieuwe frequenties en aanvullende verplichte analyses per productgroep (mede afhankelijk van de grootte van het bedrijf).
• Er is een volledig hoofdstuk gewijd aan de beheersing van Listeria monocytogenes. Nieuw is dat je als kaasmaker de hoeveelheid niet gedissocieerd melkzuur in kaas moet berekenen op basis van analyseresultaten van je kaas (pH, melkzuurgehalte, vetgehalte, zoutgehalte en vochtgehalte). De berekende hoeveelheid ongedissocieerd melkzuur bepaalt of Listeria m. kan uitgroeien in je kaas en bepaalt daarmee hoe risicovol het product is als eventueel Listeria m. zou worden aangetoond in dit product. Daarnaast moet elk bedrijf omgevingsonderzoek naar Listeria m. uitvoeren in een frequentie die afhangt van het risico op uitgroei van Listeria m. in het zuivelproduct.
• Verplichte monitoring van E. coli in rauwe melk voor producten van rauwe en gethermiseerde melk.
• Jaarlijkse beoordeling van de voedselveiligheidscultuur binnen het bedrijf.
• Een verplicht bedrijfsspecifiek allergenenbeheerplan.
• Geactualiseerde eisen voor grondstoffen, leveranciersbeoordeling en bijproducten.
• Praktische richtlijnen voor corrigerende maatregelen en – indien noodzakelijk – een recall stappenplan.

De vernieuwde code is nadrukkelijk opgezet als naslagwerk dat producenten ondersteunt bij uiteenlopende praktijksituaties.

Ontwikkeling

De Hygiënecode is ontwikkeld door de Bond van Boerderijzuivelbereiders (BBZ), in samenwerking met Fré Etty (Frétec) en Gea van der Puijl Zuiveladvies. Bij de totstandkoming waren ook het COKZ, de NVWA en een klankbordgroep van de Boerderijzuivelbereiders betrokken. Het resultaat is een toegankelijke en praktijkgerichte Hygiënecode die aansluit bij de sector.

Waarom is deze Hygiënecode zo belangrijk?

De wetgever verlangt dat je als zuivelbereider kunt aantonen dat je voedselveilig werkt en de risico’s in je processen beheerst. De Hygiënecode is een goedgekeurde, sectorspecifieke uitwerking van HACCP en helpt je om aantoonbaar aan de Europese voedselwetgeving te voldoen. Tevens geeft de nieuwe code je ook handvatten om in overleg te gaan met de toezichthouders van het COKZ.

Verzending

Leden van de BBZ ontvangen de Hygiënecode automatisch en kosteloos. Het gepersonaliseerde handboek wordt op 31 maart 2026 verzonden en bestaat uit: • een gedrukt exemplaar per post • een gepersonaliseerde PDF Niet-leden kunnen de Hygiënecode bestellen voor €500,- exclusief btw en verzendkosten.

Programma

De bijeenkomsten op 18, 24 en 26 maart zijn ook toegankelijk voor niet-leden van de BBZ. De inloop is vanaf 12.30 uur. Het programma start om 13.00 uur en eindigt om 15.30 uur. Tijdens de bijeenkomsten wordt een lunch geserveerd. Let op: de bijeenkomst op 5 maart start om 20.00 uur.

Aanmelden is verplicht!

We horen graag welke bijeenkomst jij wilt bijwonen. Aanmelden kan via de website webshop.boerderijzuivel.nl/hygienecode.

---

Informatiebijeenkomsten

Voordat de code verschijnt, organiseren we vier informatiebijeenkomsten waar Gea van der Puijl en Fré Etty toelichting geven op de nieuwe Hygiënecode. We vinden het belangrijk iedereen zo goed mogelijk te informeren. Hoe ziet de code eruit en hoe gebruik je deze? Wat kun je als boerderijzuivelbereider verwachten van het toezicht? Tijdens de ledenbijeenkomst op 5 maart is ook het COKZ en de NVWA aanwezig.

5 maart (alleen voor leden)
Fort Wierickerschans
Zuidzijde 132
2411 RX Bodegraven

18 maart
Biosintrum
Ecomunitypark 5
8431 SM Oosterwolde

24 maart
Boerderij ‘t Dommeltje
Hoog Munsel 9a
5283 VT Boxtel

26 maart
De Kribbe
Weerdseweg 6a
7384 CJ Wilp