Schijf van vijf

Felix Wilbrink, voormalig culinair journalist bij De Telegraaf

Daar is ‘ie, reikhalzend naar uitgekeken: de Schijf van Vijf. Haha, holle lach! En wat staat daar? Nog maar één plakje kaas per dag op je brood. Nou goed, als het niet te dikke plakken zijn: anderhalf plakje. Volgens het Voedingscentrum is 280 gram kaas per week genoeg. Maar pas op, dat is alleen kaas op brood. Dan mag er geen kaasblokje meer bij. En zeker geen toastje met camembert. Of laten we heerlijke Nederlandse kaasjes noemen: een Fransje van Mathilde bijvoorbeeld, of een Witte van Köning. Dat is dan al te veel.

Ja, want koeien vervuilen. Heel erg. Maar wat zie ik daar: Mathilde gebruikt melk van Blaarkoppen. En dat zijn aanzienlijk minder vervuilende koeien, want het zijn dubbeldoelkoeien. Hoe naar ook, een Blaarkop houdt wat over na een paar jaar melken. Dubbeldoel… weet je wat ik echt niet snap? Dat jullie er nog steeds nauwelijks mee bezig zijn. Dubbeldoel is zo gek nog niet.

Een paar maanden geleden had ik het hier over het boek Op ons bord van Anita Heijdra-van den Berg. Overigens een van de beste boeken die je kunt lezen over wat de overheid agrarische ondernemers aandoet. Of een van de beste boeken die je aan vrienden die niet van de boerderij komen kunt geven. Zodat ze iets beter begrijpen onder wat voor druk van regelgeving en willekeur boeren moeten werken. Terug naar Anita: natuurlijk is het mesten van uitgemolken vee een geweldig idee. Na de akelige manier waarop het bedrijf van haar en haar man de nek is omgedraaid, durft niemand het meer, maar probeer het. Het vlees dat ik koop bij de kaasboer – en dat zijn niet eens echt heel goed afgemeste koeien – is zalig en smaakt meestal zo goed als, zo niet beter dan, dat uit de supermarkt.

Waar ik naartoe wil? Jullie redden. De kaas redden. Als het wurgkoord van de overheid – in dit geval van de Gezondheidsraad, de feitelijke opsteller van de Schijf van Vijf – om je nek zit, dan weet je dat dit strakker en strakker wordt aangetrokken. Een belangrijk deel van de aanbeveling voor dat ene plakje kaas komt uit milieuoverwegingen. Daar kan ik wat mee. Milieu is heel belangrijk, en als wij het niet doen, wie doet het dan? Dus ja, daar moet iets aan worden gedaan. Ik zou zeggen: laat die Italianen bijvoorbeeld hun eigen kalveren mesten. In Nederland worden per jaar grofweg een miljoen kalveren gemest, één miljoen. En die zorgen bij elkaar voor een uitstoot van ongeveer 6,7 megaton CO₂-equivalent. Dus: eerst dat kalfsvlees naar Frankrijk en Italië – want zij eten het, wij eten het niet – weg ermee.

Daarna wordt de Holstein een Blaarkop. Klopt: bijna de helft minder melk, maar ook een stuk minder extra voer, een flink ruigere grondslag en nog een koe over voor de slacht. Wageningen heeft het ooit eens uitgerekend: de Blaarkop wint. Niet gedacht hè. Oh ja, ze hebben meestal ook meer vet in de melk. En daar kun je nog lekkerdere kaas van maken. Prachtige milieuvriendelijke kaas! En daar mag je dan weer drie plakjes van.